In 1996 trokken we, als spiksplinternieuw ROC, in een spiksplinternieuw gebouw. Een duidelijk nadeel van een zo'n smetteloos gebouw is dat je elke scheet ziet. Op die lelieblanke muren is elke streep een vloek in de kerk en dat is lastig. In principe is één streep natuurlijk niet zo erg, maar als het de eerste is, is het wel erg want een streep neigt tot groepsvorming. Een streep is sociaal aangelegd en al gauw zijn het er twee, drie, vier: hek van de dam.
Afgelopen maand was het hek van de dam omdat een hele gang volgeschreven was met kreten die ik hier niet zal herhalen want ik wil het wel netjes houden, maar leerlingen zitten daar niet mee en ik kreeg alles loud and clear door de klas geroepen. Ze wilden het best even op het bord schrijven, als ik geïnteresseerd was ......
Leerlingen kunnen ontstellend grof in de mond zijn. Je went er aan want je went aan alles, maar ik keek dit jaar toch even op van alle vertalingen en bewerkingen van het Amerikaanse 'motherfucker' die de ronde deden. Zeker als er gewoon Tilburgs gesproken wordt (dus altijd eigenlijk) komt het kwetsend over. Op mij, tenminste, want de jongens zitten er niet mee. Er zijn al standaardantwoorden op deze standaardverwensingen, even grof als het origineel, en de klas wordt er niet warm of koud van.
Ik wond me op, wat verbaasde reacties uit de klas tot gevolg had: "Och meneer, 't betekent toch niks."
Maar taalgebruik komt precies, en soms krijgen leerlingen de geest en willen ze zich correct uitdrukken. Daar sta ik dan wel achter, maar binnen zekere grenzen. Want uit onwennigheid komen ze dan met onaanvaardbaar oubollige uitdrukkingen.
Leerling: "Ja zeg, ik zit hier niet voor jan-met-de-korte-achternaam."
Dat vind ik te erg, te truttig voor een aankomende bouwvakker.
"Oh", reageer ik quasi vermoeid, "Je bedoelt Jan Lul?"
De leerling kijkt verbaasd, maar ik trap er niet in: "Of niet dan?"
"]a, dat wel."
Ik: "Nou, zeg dat dan gewoon."
Leerling: "Ja maar, ik dacht..."
Ik: "Dat ik die niet kende."
Leerling: "Zoiets ja."
Andere leerling: "Volgens mij kent ie 'm heel goed."
Weer andere leerling: "'t Zal wel familie van 'm zijn."
Gerard Sanberg
Geen opmerkingen:
Een reactie posten