De bedrijfsschool van de GTI wordt opnieuw ingericht, dus ik stap binnen, om 08.00 uur 's morgens, en zie: leeg! Hartstikke leeg! Staat helemaal niks meer in! De werkmeester moet lachen om mijn reactie: "Ja, we zijn weer eens beroofd."
Dat is al eerder gebeurd en heel even geloof ik hem maar dan realiseer ik me dat inbrekers geen stoelen en tafels wegslepen. We wachten op de vrachtauto van Overtoom ('tuut tuut' staat op de zijkant. En 'tuut tuut' doet hij.), die komt om kwart over acht.
Net als de leerlingen krijgt de chauffeur eerst een kop koffie. We drommen samen bij de poort, de enige plek waar gerookt mag worden. Beetje grappen, beetje dollen. 20 jongens van een jaar of 18, allemaal gewend aan lichamelijk werk maar vandaag naar school dus een makkie. Allemaal bekertje koffie in de ene hand, sjekkie in de andere. Het is prachtig weer, een vroege lente dampt over het industrieterrein, de geur van koffie en verse shag hangt in de lucht. De chauffeur springt op de laadklep en manoevreert met een pompwagentje en volle pallets. De laadklep gaat met een gedempte zoem naar beneden en de chauffeur schuift de eerste pallet met verpakte meubelen de stoep op.
De werkmeester van GTI grijpt het eerste pak met stoelpoten en geeft het aan de leerling die het dichtst bij hem staat: "Dit moet naar de praktijkruimte."
Ha! Het is vroeg, de nevel hangt over de velden, we zijn er net - en nu gaan we de handen uit de mouwen steken. Ja! De werkmeester verdeelt de pakken. "Dit naar kantoor Dit naar het theorielokaal. Naar de praktijkruimte. Pak aan, Remco. Voorzichtig met die kast. Die is groot - met z'n tweeën."
De ene leerling is breed en pakt een stapel alleen (onder gejoel), andere leerlingen zijn smaller en doen het vanzelf met z'n tweeën. Ik kijk en drink cappuccino. De chauffeur krijgt er ook lol in en voert het tempo op, maar de jongens houden hem gemakkelijk bij en in tien minuten is de vracht gelost.
Voldaan kijken we naar de lege laadruimte en de lege stoep. Alles staat waar het moet komen - nu nog uitpakken en in elkaar zetten. Dat doen we morgen, nu is er les.
Waarover? Over werk! Waarom werken wij? Zonder aarzelen komt het antwoord, unaniem: voor het geld! Ja, natuurlijk. Als ze je niet betalen, kom je niet. Maar werk geeft toch nog meer dan alleen verdienste?
Oh ja? Ja! Glazige blikken.
Waar moet ik aan denken7 Aan een film met Paul Newman. Speelt in een Amerikaanse buitengevangenis in de jaren '50. Forced labour. Geketende gevangenen die 's morgens in een rij het veld in trekken, onder begeleiding van bewakers te paard, om met de hand een weg aan te leggen. Met schoppen en steenslag ('working on the chain'). Paul Newman is de nieuwe man in de gevangenis en hij ‘krijgt de geest’: terwijl ze altijd zo langzaam mogelijk werken (net niet stilstaan en omvallen), kijkt hij over de dampende velden, naar het gereedliggende steenslag, de opkomende zon - en hij spuwt in zijn handen en pakt zijn schop beet en gaat aan het werk. Tempo! Energie!
De anderen lachen eerst maar het werkt aanstekelijk en dan krijgt iedereen de geest: we zullen ze eens wat laten zien. Als een bezetene gaat de hele ploeg te keer en halverwege de dag worden de gevangenen teruggeleid naar het kamp: het werk van de hele dag is in een paar uur geklaard, meer ligt er niet klaar.
De mannen grijnzen voldaan naar elkaar, Paul Newman mompelt: They never seen a man work.
In het kader van het oude beroepsonderwijs haal ik hier herinneringen op aan de RK MTS, jaren 90.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten