Elke jaar maak ik de nieuwe opleidingsfolders, dus elk jaar corrigeer ik 102 drukproeven – maar dit jaar met tranen in mijn ogen. Niet dat er zulke ontroerende teksten in stonden (…zijn zeer gewilde krachten in het bedrijfsleven…) of dat ze dramatisch veel slechter waren dan andere jaren (…Open Dag: 25 januari 2002…), maar ik zat in de trein naar Middelburg, voor de begrafenis van Henk van der Stoel.
Henk is jarenlang een strijdmakker geweest en in een aantal methoden maatschappijleer staan onze namen (als auteurs) vlak onder elkaar. Waar streden we voor? Of tegen? Ja, daar vraagt u me wat. Voor beter onderwijs, misschien wel. Of, in elk geval, voor ons vak. Voor betere lessen maatschappijleer! Ja: daar zou Henk het mee eens geweest zijn! (“Nee Gerard, onthoud dat nou eens. Het heet geen maatschappijleer maar maatschappelijke en culturele vorming.”) – Juist. Misschien was Henk het ermee eens, maar hij was het nooit helemaal eens met wat iemand anders zei: dan gaf hij er gauw een eigen draai aan.
Dat van die vorming, dat was principieel. Dat er iets met de leerlingen gebeurde, zodat zij als volgroeide persoonlijkheden de school verlieten, dat vond hij belangrijker dan dat ze feiten leerden. En iets van die overtuiging is terug te vinden in de eindtermen Maatschappelijke en Culturele Vorming voor de techniek, want tijdenlang was ons strijdperk de landelijke Adviesgroep MCV, die voor die eindtermen heeft gezorgd.
Lange en taaie onderhandelingen waren dat, en daarbij kwamen de verschillen tussen Henk en mij soms goed van pas. Henk was een onverzettelijke, principiële Zeeuw, een echte, uit de klei getrokken protestant. A la Maarten Luther: ‘Hier sta ik, ik kan niet anders’. Terwijl ik, als Brabantse zandgrond-katholiek, veel soepeler in de leer was. De leer – hoe bedoelt u?
Daar hebben we veel om gelachen en we gebruikten het ook wel. Ik sugereerde Henk dan vóór de vergadering dat het de goede zaak zou dienen als hij over een bepaald punt eens flink van leer zou trekken. Als hij het daarmee eens was, dan deed hij dat. En gelooft u mij: als Henk van der Stoel van leer trok, dan werd de zaal stil en luisterde. Nondeju! Dat kon hij - maar hij deed het alleen als hij erachter stond.
Zijn voorstellen voor eindtermen liepen via mij, als secretaris, en ik schrapte zaken waarvan ik wist dat ze het niet zouden halen – ook al was ik het er inhoudelijk wel mee eens. Henk wist dat.
“Ach ja”, zei hij dan grijnzend, “Ik snap ook wel dat dat niet kan, maar ik vind dat nou eenmaal. En trouwens, ik dacht, dat haalt Gerard er wel weer uit.”
Een paar weken geleden zat ik bij een zogenaamde veldraadpleging over nieuwe, competentiegerichte eindtermen voor MCV. De discussie kabbelde voort en halverwege dacht ik zoiets als ‘nu zou een uitbarsting van Henk goed van pas komen’. Want de plannen waren (zijn?) om ‘persoonlijke vorming’ weg te laten – en dat zou Henk niet bevallen zijn. Ik wist op dat moment niet dat hij op sterven lag, maar heb, achteraf bezien, voor hem het strijdperk betreden met een vurig pleidooi voor persoonlijke vorming.
Maar Henk is dood en op 3 oktober 2001 hebben we hem in Middelburg begraven, en in de trein heen en in de trein terug had ik gezelschap van de drukproeven van onze opleidingsfolders. En van tijd tot tijd las ik daarin goedkeurend het zinnetje: ‘Ook maatschappelijke en culturele vorming maakt deel uit van de opleiding’.
Juist. Vorming. Dat zou Henk deugd gedaan hebben.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten